Rodzaje zegarów

Ze względu na metodę pomiaru czasu można podzielić zegary na

• źródła napędu (np. bateria wraz z silnikiem, sprężyna, obciążniki) powodujące działanie zegara
• regulatory chodu (np. wahadło, balans, generator kwarcowy) wywołujące okresowe impulsy
• liczniki cykli (przekładnie zębate, sumator) zliczające impulsy regulatora.
• wskaźniki i sygnalizatory (np. wyświetlacze, wskazówki: godzinowa, minutowa i sekundowa; gongi i pozytywki) przekazujące użytkownikowi informacje o upływie czasu.

Historia

• zegar słoneczny
• 2700 p.n.e. – zegar wodny i piaskowy (Klepsydra)
• 724 – zegar mechaniczny Liang Lingzan – Chiny
• 1090 - astronomiczny zegar wodnomechaniczny Su Songa - Chiny
• XIV wiek – znane były mechaniczne zegary wieżowe
• 1364 – data wydania pierwszego szczegółowego opisu mechanizmu zegarowego autorstwa Giovanni de Dondi
• 1510 – zegarek kieszonkowy – Peter Henlein
• 1657 – zegar wahadłowy – Ch. Huygens, A. A. Kochański
• 1676 – wskazówka minutowa – Daniel Quare
• 1680 – wskazówka sekundowa
• 1761 – chronometr okrętowy – John Harrison
• 1810 – zegarek naręczny – Breguet (zegarki)
• ok. 1860 – zegar elektromagnetyczny – Matthias Hipp
• 1927 – zegar kwarcowy
• 1949 – zegar atomowy
• 2011 – zegar pulsarowy

• Server Czasu :: http://vega.cbk.poznan.pl (pol.)
• czas uniwersalny – Greenwich
• Aktualny czas w Polsce (GMT+1)

• tarczowy
  • tarcza 12-godzinowa wskazówkowa, ewentualnie z sekundnikiem, rzadziej 24-godzinowa
  • wielotarczowa o zmiennym układzie różnych elementów
• diodowy (wyświetlacz z diodami LED)
• ciekłokrystaliczny (wyświetlacz ciekłokrystaliczny)
• kartkowy (posiada zazwyczaj plastikowe kartki, stosowany jest czasem np. na dworcach)
• projekcyjny (mały projektor wyświetla czas np. na ścianie lub suficie)
• dźwiękowy (po naciśnięciu przycisku godzina oznajmiana jest przez system dźwięków repetiera lub wypowiadana z głośnika)
• dotykowy (np. naręczny zegarek wskazówkowy dla niewidomych)

Zastosowanie

Zegary wykorzystywane są do mierzenia i wskazywania czasu w różnych celach:

• oparte na zjawiskach naturalnych i prostych zjawiskach fizycznych:
  • zegary słoneczne
  • zegary księżycowe
  • zegary wodne
  • zegary piaskowe (klepsydra)
  • zegary ogniowe (świeca)
  • zegary oliwne
• oparte na bardziej skomplikowanych mechanizmach i zjawiskach fizycznych:
  • zegary mechaniczne (wahadłowe, balansowe)
  • zegary elektryczne i elektroniczne
  • zegary kwarcowe
  • zegary atomowe
  • zegar synchronizowany falami radiowymi z wzorcowym zegarem (DCF77)
  • zegar pulsarowy

Podział ze względu na sposób wskazywania czasu:

Zegary można podzielić na wykorzystujące do wskazań tarczę i wskazówki oraz np. symbole faz księżyca oraz cyfrowe – wykorzystujące do wskazań wyświetlacze ciekłokrystaliczne lub diodowe.

• w astronomii (zegary astronomiczne i zegary atomowe)
• w ogólnym użyciu codziennym (zegary domowe, budziki, minutniki, zegarki, zegary wieżowe, zegary dworcowe itp.)
• w sporcie (stopery, zegary szachowe, zegary gołębiarskie)
• w nawigacji i żeglarstwie (chronometry, zegary wachtowe)
• w urządzeniach samoczynnych (zegary systemowe komputerów, programatory pralek itp.)
• jako włączniki i wyłączniki (zamek czasowy)

Budowa

Podstawowa budowa zegara obejmuje cztery zasadnicze segmenty:

Zegar (czasomierz)

Zegar – przyrząd do ciągłego pomiaru czasu.

W zegarach powszechnego użytku wskazania obejmują najczęściej godziny, minuty i sekundy. W niektórych zegarach i zegarkach stosowany jest także system kalendarzowy do wskazywania dni tygodnia, dat, faz Księżyca itp. W zegarach specjalistycznych stosuje się bardzo precyzyjne mechanizmy wskazywania i rejestracji czasu z dokładnością do ułamków sekundy.